ACTA SLAVICA IAPONICA

Volume 16 (1998)

Minority Rights Abuse in Communist Poland and Inherited Issues*
Alfred F. Majewicz, Tomasz Wicherkiewicz

1.
2. Exemplary Case Studies
3.
References

References

The material presented in this paper is based both on publications enumerated below and direct first-hand information obtained from representatives of minorities described.
An indispensable supplement to the present references is the bibliography published in:

A.F. Majewicz, T. Wicherkiewicz, "National Minority Languages in Media and Education in Poland (a preliminary report)," in: D.Gorter et al. (eds.), Fourth International Conference on Minority Languages, vol. II: Western and Eastern European Papers, Clevedon-Philadelphia: Multilingual Matters LTD., 1990, pp. 149-174.

Ukrainians and Lemks:

J. Bieniek, "Łemkowie w służbie Polski Podziemnej" [The Lemks for the underground
Polish state], Tygodnik Powszechny, 15, 1985, p. 6.
M. Bołtryk, "Ukraińcy i Polacy" [Ukrainians and Poles], Kontrasty, 5/6, 1990, pp. 19-20.
H. Jadam, Pionierska społeczność w Bieszezadach [Pioneer communities in the Bieszczady
Mountains], Rzeszów: WSP, 1976.
L. Kmietowicz, "O całą prawdę  na temat 'drogi krzyźowej' Łemków" [The plain truth
about 'the Cross Way' of the Lemks], Gazeta Krakowska, October 18, 1984, pp. 1-3.
A. Kroh, Łemkowie [The Lemks], Nowy Scąz: COIT, 1990.
A. Kwilecki, Łemkowie: Zagadnienia migracji i asymilacji [The Lemks: Problems of mi-
gration and assimilation], Warszawa: PWN, 1974.
T. Majkowicz, "Kościół Greckokatolicki w PRL" [The Greek-Catholic Church in Poland],
in: Polska - Ukraina: 1000 lat sąsiedztwa [Poland - Ukraine: 1000 years of
neighborhood], Przemyśl: Południowo-Wschodni Instytut Naukowy, 1990, pp. 251-
256.
W. Mokry, "Krzyż. Łemków" [Lemkish cross], Tygodnik Powszechny, 36, 1984, p. 4.
A. Nałęcz, Cerkwie greckokatolickie w Diecezji Przemyskiej po roku 1945: Zarys
problematyki
[Greek-Catholic churches in the Przemyśl Diocese after the year 1945:
An outline], Przemyśl: Biblioteczka Przemyska, 1988.
T.A. Olszański, "Wokół łemkowskich Watr i spraw" [About the Lemks' vatras and
problems], Magury, 89, 1989, pp. 74-94.
E. Pałka, "Piotr Jaroszewicz nie lubił litery h" [P. Jaroszewicz didn't like the letter h],
Gazeta Krakowska, 41, 1981, pp. 1-3.
K. Podlaski (B. Skaradziński), Białorusini Litwini Ukrai«ncy [Byelorussians, Lithuanians,
Ukrainians], Białystok: "Versus," 1990.
J. Poniewierski, "Błogosławieni, którzy cierpią prześladowanie... Ingres w Przemyślu"n
[God bless those who suffer oppresions... Ingress in Przemyśl], Tygodnik Powszechny,
16, 1991, pp. 1-2.
R. Reinfuss, Śladami Łemków [On the traces of the Lemks], Warszawa: PTTK "Kraj,"
1990.
J.L. Sobolewski, "Spór o cerkiew" [A church in dispute], Źycie Literackie, 1622, 1984, pp.
3, 9-10.
A.B. Szcześniak, W.Z. Szota, Droga do nikąd: Działalność OUN i jej Likwidacja w Polsce
[Way to nowhere: Activities of the Ukrainian Nationalist Organization and its
eradication in Poland], Warszawa: MON, 1973.
"Zarządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 9
sierpnia 1977 w sprawie zmiany nazw niektórych miejscowości w województwach:
krośnieńskim, nowosądeckim, przemyskim, rzeszowskim i tarnobrzeskim" [Instruction
of the Minister of Administration, Regional Development and Protection of Environment
of August 9th, 1977, on the change of certain names of places in the Krosno, Nowy
Sącz, Przemyśl, Rzeszów and Tarnobrzeg Provinces], in: Monitor Polski, 1977, p. 21.


Germans:
J. Born, S. Dickgiesser, Deutschsprachige Minderheiten: Ein Ueberblick ueber den Stand
der Forschung fuer 27 Laender,
Mannheim: Institut fuer deutsche Sprache im Auftrag
des Auswaertigen Amtes, 1989, pp. 161-172.
S. Bratkowski,"Za zdrowie milczących" [Let's drink health of the silent], Tygodnik
Powszechny,
41, 1989.
J. Dziadul, "Ślązaczka kontra Schlesier" [Polish Silesian contra German Schlesier], Polityka,
8, 1990.
H. Galus, "Skąd się  biorą  Niemcy na Śląku i Pomorzu" [Where the Germans in Silesia
and Pomerania arrive from], Tygodnik Gdański, 12, 1989.
R. Jakubowski, "Niewypał z hotelu Streng" [Misfire in the Streng Hotel], Wprost, 13,
1991, pp. 24-26.
A. Maryański, Migracje w świecie [Migrations within the world], Warszawa: PWN, 1984,
pp. 97-124.
B. Tumiłowicz, "Niemcy u nas... są" [The Germans are... here], Polityka, 25, 1989.


Mazurians:
W.M. Leyk, A. Sakson, "Na tropach Mazurów" [On the traces of Mazurians], Tygodnik
Powszechny
, 37, 1981, p. 3.
P. Pytlakowski, "Przypadki Księdza O." [Cases of Reverend O.], Polityka, 21, 1987.
A. Sakson, Mazurzy —  Społeczność pogranicza [Mazurians —  a borderland community],
Poznań : Instytut Zachodni, 1990.
A. Wróblewscy, A.K. Wróblewscy, Zgoda na wyjazd [Consent to leave], Warszawa: Iskry,
1989.

Kashubians:
M. Latoszek (ed.), Kashubi: Monografia socjologiczna [Kashubians: Sociological monograph],
Rzeszów: Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa, 1990.
J. Ziółkowski, "Ludność Ziem Zachodnich" [Population of the Western Lands], in: Polskie
Ziemie Zachodnie [Polish Western Lands], Poznań : Instytut Zachodni, 1959, pp. 118-160.

Byelorussians:
S. Janowicz, "Jesteśmy partią Ściany Wschodniej" [We're the party of the Eastern Region],
Polityka, 36, 1990, p. 4.
K. Podlaski, 1990. (cf. Ukrainians)
J. Tomaszewski, "Nazwy 'lepsze' i 'gorsze'" ['Better' and 'worse' names], Polityka, 47,
1987, p. 15.
J. Tomaszewski, "Białoruskie problemy" [Byelorussian problems], Polityka, 14, 1989.
L. Tomaszewski, "Brak rozeznania "[Lack of distinctability], Polityka, 13, 1989.

Slovaks:
S. Figiel, Polski Spisz: Przewodnik turystyczny [Polish Spisz region: A tourist guide],
Warszawa-Kraków: PTTK "Kraj," 1984, pp. 20-26.

Lithuanians:
T. Mocarski, "Dziwne to były losy" [That was a strange fate], Kontrasty, 9, 1989.
K. Podlaski, 1990. (cf. Ukrainians)

Jews:
P. Burchard, Pamiątki i zabytki kultury źydowskiej w Polsce [Monuments of the Jewish
culture in Poland], Warszawa: PTTK, 1990.
M. Grynberg, Źydowska spółdzielezość pracy w Polsce w latach 1945-1949 [Jewish coop-
eratives in Poland in 1945-1949], Warszawa: PWN, 1986.
W. Jedlicki, Kulisy wydarzeń  Października 1956 [The inner history of October 1956],
Kraków: Biblioteka Promienistych, 1986, pp. 16-19.
K. Kersten, "Kielce —  4 lipca 1946 roku" [Kielce —  July 4th, 1946], Tygodnik "Solidarność,"
36, 1981.
J. Orlicki, Szkice z dziejow stosunków polsko-źydowskich 1918-1949 [Outline of the
history of Polish-Jewish relations in the years 1918-1949], Szczecin: KAW, 1983, pp.
161-263.
A. Rozenfeld, Podanie o prawo powrotu [Application for the right to come back], Poznań :
Wydawnictwo Poznańskie, 1990.
X Y Z, Judeoplonia: Nieznane karty historii PRL 1944-1981 [Jewish Poland: Unknown
charts of PRL's history 1944-1981], Kraków, 1981.

Gypsies:
Z. Bilicki, Mickiewicz, Raport w sprawie ludności cygańskiej [Report on the Gypsy
population], 1978. Typescript owned by the Regional Museum in Tarnów.
J. Ficowski, Cyganie w Polsce: Dzieje i obyczaje [Gypsies in Poland: History and customs],
Warszawa: Interpress, 1989, pp. 47-51.
E. Kurzawa, "Wiatr w dłoniach" [Wind in hands], Wprost, 13, 1991, pp. 34-35.
"Uchwała No. 452/52 Prezydium Rządu z dnia 24 maja 1952 roku w sprawie pomocy ludności
cygańskiej przy przechodzeniu na osiadły tryb źycia" [Governmental act of law
No. 452/52 on the state aid for the Gypsy population when giving up their nomadic
way of living]. Unpublished.


*Although never actually published before in a specialist journal, the present text has been relatively well-known among specialists and referred to, having been distributed in several preprint versions starting from the Leningrad Minority Rights Conference of June 1991. Constant demand for further copies of the paper as well as the fact that the material it contains does not need any revision brought about the decision to ultimately print it. The decision in turn to publish it in the present journal reflects both my high esteem of the Slavic Research Center and its journal and recollections of my pleasant stay in the Center in 1997. The text happens also to be closely related to my research goals pursued so fruitfully during this stay (A.F.M.).